Rakija – alkohol narodowy Serbów

W Serbii nazywana pакија / rakija, na Węgrzech znana jako pálinka, przez Albańczyków określana jako raki, W Rumunii znana jako rachiu (pot. răchie), w Słowenii noszącą nazwę žganje. A jest to po prostu mocny trunek podobny do brandy lub bimbru, wytwarzany przez destylację przetworzonych owoców (śliwki, winogrona, brzoskwinie, morele, jabłka, figi, pigwy. Czasem na koniec mieszana z ziołami, miodem, wiśniami czy orzechami). Dla Serbów to napój narodowy, zresztą znana na całych Bałkanach. W sprzedaży występuje zwykle ta 40% i 50%, ale niektóre z nich, szczególnie te otrzymywany w zaciszu domów mogą mieć ponad 60%. Podróżując po tym kraju trudno jej nie spróbować – chętnie częstują nią miejscowi, dostępna jest też w restauracyjnych kartach oraz sklepach.

Tam gdzieś na Bałkanach

Rakija, słyszałeś o niej? Zapewne wiele i wielu z nas, nie. Najbardziej znana wśród osób podróżujących po Półwyspie Bałkańskim i Serbii. A jej tradycja jest stara, kultywowana przez miejscowych.

W swojej normalnej formie jest bezbarwna, niektóre z jej odmian trzyma się jednak w dębowych beczkach, aby nabrały odpowiedniego aromatu i złotego koloru. To, co bardzo ważne – powinna być pita z małych kieliszków lub w okazji, jest to specjalne szkło o długiej szyi.

Choć po wstępie, który zamieściliśmy wyżej, być może kiełkuje w twojej głowie myśl: ale tu nie ma nic nowego, wydaje się, że jest to taka brandy lub bimber. Nic bardziej mylnego! Bo mówiąc o tym alkoholu trzeba wziąć pod uwagę tradycję, wszystkie związane z nią rytuały i cechy szczególne.

Gotowi dowiedzieć się więcej?

To coś więcej niż śliwowica

Można ją przygotować praktycznie z każdego owocu. Ta wytwarzana ze śliwek jest najbardziej popularna, najsilniejsza i najtańsza.

Šljivovica jest wytwarzana z różnych odmian śliwki (śliwka po serbsku to śliwka), ale rodzima odmiana Požegača jest najlepsza ze wszystkich. Robi się ją także z moreli – Kajsija, winogron – Loza, gruszki – Viljamovka, pigwy – Dunja, jabłka – Jabuka, miodu – Medovača. Z kolei Travarica, Komovica i Kleka powstają, gdy jest ona mieszana z ziołami leczniczymi. Kobiety chętnie sięgają po te z wiśni – Višnjevača i orzecha – Orahovača.

Z Szacunku do tradycji

Dla Serbów ma ona niezwykle ważne znaczenie. To więcej niż napój narodowy. Sięga się tu po nią przy każdej okazji: zarówno tych radosnych, jak i smutnych. Po jej przygotowaniu zaprasza się sąsiadów i przyjaciół, aby jej skosztowali, a na stole w jej towarzystwie pojawia się dobre jedzenie. Tak, mieszkańcy Serbii lubią biesiadować i cieszyć się życiem z bliskimi.

Co ważne, miejscowi wierzą też, że jest lekiem na wszelkie dolegliwości, nieważne, o jakiej przyczynie mowa. A zrozumienie rakiji to proces polegający na identyfikacji i cieszeniu się różnymi jej rodzajami i przestrzeganiu tradycji szacunku, która towarzyszy temu rytuałowi.

W Serbii produkuje się ją w domu – każdy zna kogoś, kto zna kogoś, kto ją tu produkuje. Jest to dla tego narodu tak samo naturalne, jak domowe wytwarzanie sera, dżemu czy wina.

Zresztą fakt, że Serbowie mają we wrześniu w Belgradzie festiwal rakiji mówi sam za siebie – jest ona tu traktowana z wyjątkowym szacunkiem.

Domowa produkcja

Podróżują po Serbii, a szczególnie jeśli ma się możliwość nocować w domu u kogoś miejscowego, warto dać się skusić na kieliszek rakiji. Serbowie to naród gościnny, otwarty i towarzyski więc istnieje bardzo duża szansa, że będą chcieli cię nim poczęstować. Weź sobie do serca naszą radę, nawet jeśli nie lubisz alkoholu, przynajmniej muśnij jej ustami, a resztę zostaw – w ten sposób okażesz szacunek swojemu gospodarzowi, który chce cię ugościć, jak tylko najlepiej potrafi. Wytwarzana właśnie tu jest najlepsza. Poza tym zakupiona właśnie prosto od gospodarza będzie dobra i bez konserwantów, jak ma to miejsce w przypadku tych dostępnych w sklepach.

A jak smakuje ta najlepsza rakija? Po czym masz to poznać? Najlepiej zapytaj kogoś miejscowego, to pytanie na pewno wywoła pojawienie się uśmiechu na twarzy osoby, którą o poprosisz o wyjaśnienie. Ale możemy powiedzieć jedno – ta dobra ma najpierw mocny smak, a dopiero później czujesz subtelny owocowy smak. Najważniejszy jest pierwszy łyk.

Idealny pomysł na pamiątkę z Serbii

Nie tak rzadko wiele osób przywozi z podróży jakieś rzeczy, które często lądują w kącie i zapomina się o nim bardzo szybko. Rakija to świetny pomysł na pamiątkę z podróży po Serbii zarówno dla ciebie, jak i dla kogoś ci bliskiego. A kiedy wrócisz do Polski i zaprosisz znajomych na obiad, aby opowiedzieć o swoich przygodach w tym kraju, otworzysz butelkę rakiji i nalewając ją do kieliszków gości przypomnisz sobie wszystkie te piękne i niesamowite scenerie, niezapomniane chwile oraz Serbów, których spotkałeś, z którymi toczyłeś długie rozmowy i wypiłeś kieliszek tego trunku.