Emir Kusturica

Emir Kusturica to nazwisko doskonale znane w Polsce. Jugosłowiański i serbski reżyser filmowy, także scenarzysta, muzyk oraz aktor. Dwukrotnie otrzymał Złotą Palmą na 38. i 48. MFF w Cannes, co miało miejsce w 1985 i 1995 roku. Powszechnie uznawany za jednego z najbardziej utalentowanych i oryginalnych europejskich twórców filmowych końca XX wieku. Międzynarodową sensacją stał się jego „Ojciec w podróży służbowej” z 1985 roku. Pierwszym filmem anglojęzycznym w jego karierze był „Arizona Dream”. Ale to „Underground” z 1995 roku jest najgłośniejszym dziełem Kusturicy, a także tym wzbudzającym największe kontrowersje.

Kilka faktów z życia Emira Kusturicy

Urodził się 24 listopada 1954 w Sarajewie. Emir Kusturica, po serbsku Емир Кустурица, to szalenie polaryzująca postać w Serbii i na Bałkanach, ale nie można zaprzeczyć oryginalności i dynamice jego filmów.

Na świecie doceniono go za kilka filmów fabularnych oraz projekty dedykowane do sektora budownictwa miejskiego.

Aż pięć razy brał udział w festiwalu filmowym w Cannes i dwukrotnie wygrał Palme d’Or (za film „Ojciec w podróży służbowej”), a także nagrodę dla najlepszego reżysera za „Czas Cyganów”.

Zdobył również Srebrnego Niedźwiedzia na Berlińskim Festiwalu Filmowym za film „Arizona Dream” i Srebrnego Lwa na Weneckim Festiwalu Filmowym za „Czarny Kot, Biały Kot”. Ponadto odznaczony francuskim orderem Komandor (Commandeur) Ordre des Arts et des Lettres (Order Sztuki i Literatury).

Od połowy XXI wieku główną rezydencją Kusturicy jest Drvengrad, miasto zbudowane na potrzeby filmu „Życie jest cudem”, znajdujący się w regionie Mokra Gora w Serbii.

Ponadto od 9 listopada 2011 roku reżyser filmowy, scenarzysta, muzyk, a także aktor w jednej osobie jest członkiem Akademii Nauk i Sztuki Republiki Serbskiej.

Reżyseria

Emir Kusturica w swom portfolio reżyserskim ma następujące tytuły:

  • „Nadchodzą panny młode” („Nevjeste dolaze”, 1978)

  • „Guernica” („Gernika”, 1978)

  • „Bar Titanic” („Bife Titanik”, 1979)

  • „Czy pamiętasz Doly Bell?” („Sjećaš li se Doli Bel”, 1981)

  • „Ojciec w podróży służbowej” („Otac na službenom putu”, 1985)

  • „Czas Cyganów” („Dom za vešanje”, 1988)

  • „Arizona Dream” (1993)

  • „Underground” (1995)

  • „Czarny kot, biały kot” („Crna mačka beli mačor”, 1998)

  • „Życie jest cudem” („Život je čudo”, 2004)

  • „Wszystkie niewidzialne dzieci” („All the Invisible Children”, 2005, dzieło zbiorowe)

  • „Obiecaj mi!” („Zalet”, 2007)

  • „Maradona według Kusturicy” („Maradona by Kusturica”, 2008)

  • „Na mlecznej drodze” („On the Milky Road”, 2016)

Underground

„Underground” jest komediodramatem, który Kusturica nakręciła na podstawie scenariusza przygotowanego przez Dušana Kovačevicia. W dawnej Jugosławii nosił tytuł „Podzemlje”.

Film wykorzystuje epicką historię dwóch przyjaciół, aby przedstawić historię Jugosławii od początku II wojny światowej do początku wojen Jugosłowiańskich. Była to międzynarodowa koprodukcja z firmami z Jugosławii (Serbia), Francji, Niemiec, Czech i Węgier. W wywiadach Kusturica podkreślał, że jego oryginalna wersja miała ponad 320 minut, ale zmuszony przez partnerów końcowo obciął czas trwania filmu do 163 minut.

Ścieżka dźwiękowa filmu obejmuje muzykę Gorana Bregovicia i udział Cesárii Évory.

To właśnie ten tytuł wywołał najwięcej kontrowersji. Zdecydowanie negatywnie i ostro potępiony przez mieszkańców byłej Jugosławii jako wyjątkowo stronniczy.

Gdzie ja jestem w historii?

Autobiografia Kusturicy trafiła do sprzedaży w październiku 2010 roku. Wydana w Belgradzie przez Novosti AD.

W zamyśle wydawcy miała być dedykowana tylko na rynek lokalny, do Serbii, Bośni i Hercegowiny, a także do Czarnogóry. Niski pierwszy nakład wznowiono, łącznie autobiografia doczekała się trzech wydań.

W Polsce ukazała się w 2014 roku pod tytułem „Gdzie ja jestem w tej historii?”, wydawcą Kusturicy zostało Claroscuro.

Inne przekłady to:

Włochy – „Dove sono in questa storia” (2011)

Francja – „Où suis-je dans cette histoire?” (2011)

Niemcy – „Der Tod ist ein unbestätigtes Gerücht” (2011)

Bułgaria – „Cмъpттa e нeпoтвъpдeн слух” (2012)

Grecja – „Κι εγώ πού είμαι σ’ αυτή την ιστορία” (2012)

Rumunia – „Unde sunt eu în toată povestea asta” (2012)

Węgry – „Hogy jövök én a képbe?” (2012)

Hiszpania – „¿Dónde estoy en esta historia?” (2012)